Bỏ 70 củ làm màn hình E-paper chỉ để... xem thời tiết: Đam mê công nghệ hay cú lừa "vô tri"?
Cùng soi vụ dashboard gia đình 3000 USD gây bão Hacker News. Liệu SME và Dev nên học theo hay né gấp cái bẫy công nghệ đắt đỏ này?

Bỏ hơn 70 triệu VNĐ (3000 USD) chỉ để làm một cái bảng tin trong nhà cho đỡ phải cầm điện thoại? Nghe thì rất "chill", rất tối giản và bảo vệ mắt, nhưng với một thằng dev từng ăn mì tôm qua ngày để fix bug như tôi, đây đúng là một cú "ảo ma" thực thụ.
Câu chuyện về dự án "Timeframe" đang leo top trên Hacker News không chỉ là chuyện một ông nhà giàu chịu chơi, mà nó còn bóc trần sự thật về cái gọi là "đú" công nghệ trong giới dev và cả các doanh nghiệp SME hiện nay.
Tóm tắt vụ "úp sọt" ví tiền mang tên Timeframe
Cho anh em nào lười đọc bản gốc thì đây là những gì một thanh niên tên Hawksley vừa trình làng:
- Sản phẩm: Một hệ thống dashboard bằng màn hình E-paper (loại màn hình như máy đọc sách Kindle nhưng to vật vã) treo khắp nhà.
- Tính năng: Hiển thị lịch làm việc, thời tiết, trạng thái máy giặt, và vài dòng note cho vợ con.
- Triết lý: Muốn có một "mối quan hệ lành mạnh với công nghệ", không cần sờ vào smartphone mà vẫn nắm bắt được thông tin.
- Cái giá phải trả: Riêng cái màn hình chính đã ngốn 2000 USD, chưa tính server, node, công lắp đặt. Tổng thiệt hại sương sương đâu đó 3000 USD (gần 80 triệu đồng).
Giang hồ mạng chia phe "combat": Kẻ khen sang, người chê ngáo giá
Dưới bài viết là một bãi chiến trường đúng nghĩa với đủ các luồng tư duy từ thực tế đến viển vông:
Phe "Nhà nghèo vượt khó": Nhiều ông nhảy vào khịa ngay. Một thanh niên (rolfus) khoe luôn: "Tôi cũng làm cái tương tự, dùng ESP32 với màn hình 10 inch mua trên AliExpress, vỏ in 3D, tổng thiệt hại chưa đến 100 USD (2.5 triệu)". Đúng là cùng một bài toán, nhưng cách giải của người có tiền và người có kỹ năng nó khác hẳn nhau anh em ạ.
Phe "Thực dụng đến tàn nhẫn": "Tại sao các ông cứ phải nhìn cái màn hình để biết thời tiết trong khi có thể... nhìn ra ngoài cửa sổ?". Một vài ý kiến khác thì cho rằng việc theo dõi máy giặt bằng dashboard là thừa thãi vì máy giặt nó kêu "tít tít" là biết xong rồi, việc gì phải tốn nghìn đô để hiện một cái icon lên tường?
Phe "Hobby là vô giá": Những ông này thì bênh vực rằng đây là thú vui. Giống như việc ông bỏ 5.000 đô mua xác xe Porsche cũ rồi đập thêm 40.000 đô vào để phục chế vậy. Đã là đam mê thì đừng bàn chuyện đắt rẻ.
Phe "Tối giản nửa mùa": Một comment khá gắt (AuthAuth) chỉ ra điểm mâu thuẫn: Ông bảo muốn bớt lệ thuộc công nghệ nhưng lại lắp màn hình đầy nhà. Cuối cùng ông lại tốn thời gian đi nhập data thủ công vào cái dashboard đó. Ủa, vậy là tối giản hay là tự tạo thêm việc?
Bài học sinh tồn: Đừng để công nghệ "dắt mũi"
Từ vụ này, tôi rút ra được vài điểm mà anh em Dev hay chủ SME cần tỉnh táo khi áp dụng công nghệ vào vận hành:
- Đừng dùng đại bác bắn chim sẻ: SME mà bỏ cả đống tiền mua những hệ thống ERP hay phần mềm quản lý cồng kềnh, đắt đỏ khi nhu cầu chỉ là quản lý vài cái task và bảng lương thì chẳng khác gì ông nội trong bài bỏ 70 củ làm màn hình xem thời tiết. Nó "sang" nhưng nó không "sướng" vì chi phí vận hành và bảo trì sẽ bóp chết bạn.
- Tư duy DIY và Low-code: Như ông bạn dùng ESP32 giá 100 USD kia, trong kinh doanh cũng vậy. Thay vì build một hệ thống hoành tráng từ đầu, hãy tận dụng những nền tảng có sẵn, giá rẻ nhưng hiệu quả cao.
- Cái gì tự động được thì hãy làm, đừng làm màu: Công nghệ sinh ra là để giải phóng bộ não (như mấy ông bị ADHD hay quên máy giặt chẳng hạn), chứ không phải để chúng ta tốn thêm thời gian chăm sóc cho chính nó.
Ở WorkCloud, chúng tôi cũng có tư duy thực dụng kiểu "nhà nghèo" như thế. Thay vì bắt doanh nghiệp SME chi cả núi tiền cho những tính năng trên trời, WorkCloud tập trung vào việc mang lại những công cụ quản trị tinh gọn nhất, "mượt" nhất với chi phí mà bất kỳ shop nhỏ hay công ty startup nào cũng có thể chi trả được. Không cần màn hình 2000 USD, bạn vẫn có thể quản lý cả một đế chế ngay trên cái điện thoại cũ của mình.
Chốt lại: Đam mê là tốt, nhưng nếu để cái đam mê đó làm sập server tài chính của gia đình hay công ty thì đó là lỗi của bạn, không phải lỗi của công nghệ. Hãy là một người dùng công nghệ có "não" và biết soi túi tiền của mình trước khi xuống tay.
Nguồn: Hacker News - I built Timeframe, our family e-paper dashboard