Senior "toang" vì thiếu Junior: Khi lương nghìn đô phải đi nhặt lá đá ống bơ

Cứ tưởng lên Senior là được ngồi máy lạnh, vẽ kiến trúc, rung đùi chốt hạ những quyết định nghìn đô? Nhầm to rồi các ông ạ. Trong khi các sếp lớn đang mải mê với bài toán cắt giảm chi phí và thần thánh hóa AI, thì thực tế tại các "BigCo" đang diễn ra một kịch bản ảo ma đến mức cười ra nước mắt: Senior đang phải đi làm những việc mà lẽ ra là của một cậu em thực tập.

Toàn cảnh vụ "úp sọt" chính mình: Khi các ông lớn tự lấy đá ghè chân

Chuyện là trên Reddit đang xôn xao một bài post của một ông Dev làm việc tại tập đoàn lớn (BigCo). Theo lời kể, công ty này đang "all-in" vào AI, đẩy hết việc sang Ấn Độ và vừa trải qua mấy đợt sa thải đẫm máu. Kết quả là:

• Đội hình "đầu to đuôi teo": Lực lượng lao động tại Mỹ giờ toàn các cụ Senior, Junior thì tuyệt chủng vì không được tuyển mới.
• Kỳ vọng ảo ma: Sếp tưởng AI và outsourcing sang Ấn Độ sẽ cân hết việc vặt (mundane stuff).
• Thực tế vả mặt: Senior lương cao ngất ngưởng nhưng suốt ngày phải đi nâng cấp thư viện, thêm metrics, chạy release... những việc mà trước đây chỉ cần chỉ tay năm ngón cho Junior làm.
• Tắc nghẽn hệ thống: Vì quá bận "dọn rác", các ông Senior chẳng còn thời gian đâu mà làm kiến trúc, chiến lược hay hiện đại hóa hệ thống.
• Hệ quả: Dự án đình trệ, công nghệ lỗi thời, còn Senior thì burnout vì làm việc không đúng tầm.

Giang hồ mạng dậy sóng: Phe thì hả hê, phe thì than trời

Bên dưới bài đăng, dân tình vào comment nhiệt tình như đi hội, chia làm mấy phe rõ rệt:

• Phe "Quả báo nhãn tiền": Nhiều anh em hả hê cho rằng đây là giai đoạn "nghịch ngu thì hưởng" (find out phase) của các công ty thích cắt giảm mù quáng. Cắt Junior để tiết kiệm vài đồng, giờ trả lương Senior để làm việc Junior – đúng là bài toán kinh tế đi vào lòng đất.
• Phe "Báo thủ AI": Một ông kể chuyện dở khóc dở cười về một cậu Junior hiếm hoi còn sót lại. Cậu chàng dùng AI để convert một microservice từ Python sang Rust cho... chạy nhanh hơn, rồi quăng cái Pull Request hơn 30.000 dòng code vào mặt Senior. Kết quả là Senior mất thêm cả tuần để đi dọn cái đống "rác công nghệ" đó.
• Phe "Tuyển dụng toxic": Các bạn Junior thì than trời vì thị trường giờ quá khắc nghiệt. CV gửi đi bị ATS (hệ thống lọc tự động) quét sạch, không có cửa phỏng vấn chứ đừng nói đến việc đi làm để chia lửa cho Senior.
• Phe "Chiến lược dài hạn": Có công ty lại đi ngược dòng, kiên trì nuôi Junior từ bé. Giờ họ có một dàn chuyên gia thiện chiến và chỉ cần tuyển thêm đúng 1 Senior trong vài năm qua để lấp chỗ trống nghỉ hưu. Đầu tư vào con người chưa bao giờ là lỗ cả.

Bài học sinh tồn cho SME: Đừng để Senior của bạn chết chìm trong đống việc vặt

Từ câu chuyện "dở khóc dở cười" của mấy ông lớn, anh em SME Việt cũng nên tỉnh táo. Đừng thấy người ta hô hào AI thay thế con người hay outsourcing giá rẻ mà vội vàng "quay xe".

1. Đừng biến Senior thành chân chạy vặt: Senior là tài sản quý. Nếu các ông để họ đi fix mấy cái bug CSS hay cập nhật lib cả ngày, đó là sự lãng phí tài chính khủng khiếp. Hãy để họ tập trung vào những thứ tạo ra giá trị thực sự cho doanh nghiệp.
2. AI là công cụ, không phải thần thánh: AI có thể viết code nhanh, nhưng nó không biết tư duy hệ thống. Nếu không có Junior học việc và Senior định hướng, đống code AI sinh ra sớm muộn cũng thành một đống "bug" khổng lồ cắn nát server.
3. Tối ưu vận hành bằng công nghệ thông minh: Thay vì cắt giảm nhân sự vô tội vạ, các SME nên dùng các nền tảng như WorkCloud để chuẩn hóa quy trình. Khi công việc được phân bổ rõ ràng, task vặt được tự động hóa hoặc quản lý chặt chẽ, Senior sẽ có không gian để sáng tạo, còn Junior có lộ trình phát triển rõ ràng.

Chốt lại: Một bộ máy vận hành tốt là bộ máy có sự kế thừa. Đừng vì cái lợi trước mắt mà cắt đứt mạch máu của doanh nghiệp. Senior cần đệ để rảnh tay làm việc lớn, và Junior cần Senior để trưởng thành. Thế giới công nghệ dù có AI hay cloud gì đi nữa, thì con người vẫn là cái lõi, các ông ạ.

Nguồn: Reddit - ExperiencedDevs