Build 30 cái MVP và bài học vỡ mật: Đừng dùng code để "trốn" thị trường!
Chia sẻ từ một freelancer build 30 MVP: Đa số founder đang dùng công nghệ để trốn tránh thực tại thay vì giải quyết vấn đề khách hàng sẵn sàng trả tiền.
Chào anh em, lại là tôi - một thằng dev từng cày thuê cuốc mướn, ăn mì tôm để build "siêu phẩm" cho các founder đây. Hôm nay lướt Reddit thấy có một ông freelancer chia sẻ về hành trình build 30 cái MVP (Minimum Viable Product - Sản phẩm khả thi tối thiểu) cho các startup. Đọc xong thấy thấm vãi chưởng, nên phải lên bài ngay để anh em mình soi lại bản thân.
Câu chuyện này không chỉ dành cho các dev đang ôm mộng làm product, mà cực kỳ giá trị cho mấy ông chủ doanh nghiệp SME đang muốn "chuyển đổi số" hay khởi nghiệp. Coi chừng anh em đang vung tiền qua cửa sổ cho một cái sở thích đắt đỏ đấy!
Tóm tắt vụ "30 cái MVP bay màu": Khi founder sợ bị từ chối hơn sợ phá sản
Ông tác giả bài viết này đã kinh qua 30 dự án khác nhau. Kết quả? Chỉ một vài cái trụ lại thành công ty thật, còn lại là lặng lẽ "sập server" tâm hồn rồi mất tích. Sau đây là những cú tát thẳng vào mặt thực tại:
- Xây "phòng an toàn" chứ không phải xây business: Đa số founder dành hàng tháng trời để loay hoay chọn tech stack nào cho oai, làm cái landing page cho mượt, hay hì hục thu thập waitlist hàng nghìn người. Tại sao? Vì khi còn đang "chuẩn bị", họ chưa phải đối mặt với thực tế là sản phẩm của mình... không ai thèm dùng. Đó là một cách để cảm thấy mình đang bận rộn trong khi thực ra là đang trốn tránh.
- Thị trường cực kỳ vô cảm: Khách hàng không quan tâm anh em thức bao nhiêu đêm, code có clean (sạch) hay không, hay kiến trúc hệ thống có ảo ma không. Họ chỉ quan tâm: "Cái này có giải quyết được nỗi đau của tao không?". Nếu không, nỗ lực của ông bằng 0.
- Cái tôi (Ego) quá lớn: Nhiều người coi code là con đẻ, nên khi bị chê là coi như bị xúc phạm cá nhân. Thực tế, một cú launch thất bại chỉ là "data" để mình quay xe (pivot) cho đúng hướng thôi.
- Chưa đòi tiền thì chưa phải startup: Nếu ông chưa mở mồm hỏi khách hàng trả tiền, thì cái ông đang làm là một "sở thích đắt đỏ" (expensive hobby), không hơn không kém.
Giang hồ Reddit múa phím: Thẳng thắn hay quá phũ?
Dân tình dưới bài viết cũng combat nhiệt tình không kém, chia làm mấy phe rõ rệt:
- Phe thực dụng: Đồng ý tuyệt đối. Một ông comment cực gắt: "Khác biệt giữa founder và một thằng làm sở thích chỉ là việc có dám đòi tiền khách hay không. Mấy thứ còn lại chỉ là trì hoãn bằng repo GitHub thôi."
- Phe than khó: Bảo là bán hàng khó vãi chưởng. Nhưng ngay lập tức bị vả lại: "Khó là do ông làm thứ không ai cần, hoặc lại đi build mấy con 'wrapper' (vỏ bọc) cho AI có sẵn chứ có mẹ gì mới đâu."
- Phe soi mói: Có ông còn khịa ngược lại tác giả: "Ông bảo họ thất bại vì không nói chuyện với khách, nhưng chính ông là thằng nhận tiền của họ để giúp họ 'trốn' thực tại bằng cách build đống MVP đó còn gì!". Một pha gậy ông đập lưng ông khá đau.
- Phe thực chiến: Chỉ ra rằng nhiều người nói chuyện với khách rồi, có user rồi, vẫn chết vì không chịu làm những việc "boring stuff" (những việc nhàm chán) như vận hành, chăm sóc khách hàng sau khi hết cơn hứng khởi ban đầu.
Bài học sinh tồn: Đừng biến startup thành cái máy cắn tiền
Từ góc nhìn của một thằng dev thực dụng đang làm tại WorkCloud, tôi thấy bài này quá đúng cho anh em SME Việt Nam. Nhiều ông sếp cứ nghe đến công nghệ là muốn cái gì đó phải thật kinh khủng, AI nọ kia, nhưng cái cơ bản nhất là quy trình vận hành hàng ngày để ra tiền thì lại nát.
Lời khuyên rút ra là:
- Bớt Overthinking về công nghệ: Đừng quan tâm tech stack xịn xò làm gì nếu doanh thu chưa có. Cứ cái gì rẻ, mượt, chạy được là quất. WorkCloud chúng tôi cũng hướng tới cái tư duy này: Cung cấp một nền tảng Work OS đủ dùng, chi phí cực thấp cho SME để anh em tập trung vào việc "kiếm tiền" chứ không phải đi nuôi một đội dev rồi ngồi đợi MVP.
- Tập trung vào giá trị thực: Đừng build những thứ "vẽ vời". Hãy giải quyết những việc nhàm chán nhưng quan trọng: Quản lý nhân sự, chấm công, quản lý tiến độ công việc, tối ưu giao tiếp nội bộ. Mấy cái này mới giúp doanh nghiệp sống sót.
- Mặt dày lên mà đòi tiền: Đừng đợi sản phẩm hoàn hảo. Có cái khung rồi thì đi chào hàng đi. Khách lắc đầu thì xin feedback rồi về hotfix lại quy trình. Chứ cứ ngồi trong hang code cho đẹp rồi đến lúc sập server vì hết vốn thì đừng hỏi tại sao nước biển lại mặn.
Tóm lại là: Ngưng ảo tưởng, bớt màu mè, thực dụng lên anh em ạ!