Đan Mạch "quay xe" với Microsoft: Khi gã khổng lồ bị đá văng khỏi bàn giấy chính phủ

Microsoft chắc đang "nhói lòng" khi nghe tin này. Sau bao năm gắn bó như hình với bóng, cơ quan kỹ thuật số Đan Mạch vừa tung một cú đấm thép: Tuyên bố sẽ dần loại bỏ phần mềm của Microsoft để hướng tới sự độc lập về công nghệ. Anh em dev chúng ta thường đùa nhau về việc "thoát ly" các ông lớn, nhưng khi một chính phủ làm thật thì nó là câu chuyện hoàn toàn khác, không đơn giản là cài lại Win hay đổi sang Ubuntu đâu.

Toàn cảnh vụ "ly hôn" tốn kém: Tại sao Đan Mạch lại dứt tình?

Tóm tắt nhanh cho anh em lười đọc bản gốc, vụ này không phải tự nhiên mà có. Nó là kết quả của một quá trình tích tụ từ ức chế đến lo sợ:

Độc lập kỹ thuật số: Đan Mạch không muốn bị "xích" cổ bởi một nhà cung cấp duy nhất (vendor lock-in). Cứ mỗi lần Microsoft tăng giá hay đổi chính sách, cả bộ máy chính phủ lại phải cuống cuồng chạy theo.
Bảo mật dữ liệu (Data Sovereignty): Việc dữ liệu công dân lưu trữ trên máy chủ Mỹ là một quả bom nổ chậm. Sau những vụ như Microsoft buộc phải tuân thủ các lệnh trừng phạt chính trị từ chính phủ Mỹ, các nước châu Âu bắt đầu thấy run.
Chi phí bản quyền đắt đỏ: Thay vì ném hàng triệu Euro vào túi gã khổng lồ Redmond mỗi năm, Đan Mạch muốn số tiền đó được dùng để xây dựng hệ sinh thái phần mềm mã nguồn mở (Open Source) của riêng mình hoặc ít nhất là trong khu vực.
Chiến lược dài hơi: Đây không phải là một cú "quay xe" trong một đêm. Họ chấp nhận lộ trình gian nan để thoát khỏi sự phụ thuộc vào Office, Teams và hàng tá dịch vụ đám mây khác.

"Giang hồ mạng" chia phe combat: Người khen dũng cảm, kẻ lo bug sml

Trên các diễn đàn công nghệ như Hacker News, dân tình đang tranh luận nảy lửa. Có vài luồng quan điểm cực gắt mà tôi đã tổng hợp lại đây:

Phe ủng hộ (Team Open Source): "Càng siết chặt tay, các hệ sao càng dễ tuột khỏi kẽ tay thôi" – một ông dùng lời thoại Star Wars để mỉa mai sự độc quyền của Microsoft. Nhiều ý kiến cho rằng không có dữ liệu nào trên máy chủ Mỹ là an toàn tuyệt đối. Họ kỳ vọng một tương lai với OpenSUSE, LibreOffice sẽ lên ngôi, giúp chính phủ tự chủ hơn.

Phe hoài nghi (Team Thực dụng): Nhiều ông dev đang làm việc tại Đan Mạch nhảy vào than thở: "Tôi đang code cho bệnh viện đây, LibreOffice thi thoảng crash mà chẳng có lấy một cái log nào, đúng kiểu black box luôn". Một số khác thì mỉa mai rằng bộ máy chính phủ đầy những người "ngại thay đổi", họ chỉ muốn dùng những gì quen thuộc để làm việc cho đến lúc nghỉ hưu. Việc đào tạo lại hàng nghìn con người vốn chỉ biết dùng Word/Excel sang công cụ mới là một bài toán chi phí cực khủng, có khi còn đắt hơn tiền bản quyền.

Vấn đề "Xương xẩu" nhất - Active Directory: Đây mới là cái bẫy thực sự. Hầu hết các doanh nghiệp và chính phủ châu Âu đều đang dùng Entra (Azure AD) để quản lý định danh. Bây giờ bảo dẹp Microsoft đi thì ai sẽ quản lý user? Quay về LDAP thời đồ đá hay sao? Đây là điểm mà đa số anh em đều đồng tình: Office có thể thay, nhưng hệ thống quản trị hệ thống của MS thì cực kỳ khó dứt.

Bài học sinh tồn cho SME: Đừng để bị "lock-in" nhưng đừng nhảy hố vôi khi chưa chuẩn bị

Nhìn từ vụ Đan Mạch, tôi rút ra được vài điều thực tế cho anh em dev và chủ doanh nghiệp SME tại Việt Nam. Mình không giàu như chính phủ họ để mà "thử sai", nên phải khôn:

Tránh xa cái bẫy độc quyền: Nếu công ty bạn phụ thuộc 100% vào một nền tảng (ví dụ chỉ dùng mỗi bộ công cụ của một ông lớn), thì khi họ tăng giá, bạn chỉ có nước cắn răng mà trả tiền.
Tư duy "Hybrid" là chân á: Không nhất thiết phải cực đoan bỏ hết. Cái gì mã nguồn mở dùng tốt và ổn định (như các nền tảng quản trị công việc linh hoạt) thì nên ưu tiên.
WorkCloud và triết lý thực dụng: Ở WorkCloud, chúng tôi hiểu rằng SME cần sự chuyên nghiệp của các "ông lớn" nhưng với chi phí rẻ và sự linh hoạt của Open Source. Thay vì bắt anh em phải bỏ ra một đống tiền cho những tính năng không bao giờ dùng tới, một hệ điều hành công việc (Work OS) tinh gọn, tập trung vào tối ưu vận hành mới là thứ giúp doanh nghiệp sống khỏe.

Chốt lại: Đan Mạch đang làm một cuộc cách mạng. Thành công hay không thì chưa biết, nhưng nó nhắc nhở chúng ta rằng: Công nghệ là để phục vụ mình, đừng để mình trở thành "con tin" của công nghệ. Nếu bạn đang cảm thấy mệt mỏi với đống chi phí phần mềm "trên trời", có lẽ đã đến lúc nên cân nhắc những lựa chọn thực dụng và vừa túi tiền hơn.

Nguồn: The Record/Hacker News