Khi "Cá Mập" Cay Cú: Một Dev Solo Bị Tập Đoàn Mỹ Truy Quét Vì Dám Làm Tool Free

Làm dev vì đam mê, thức đêm code ra cái tool free giúp đời mà tự nhiên một sáng thức dậy thấy "tâm thư" 4 trang từ luật sư Mỹ gửi thẳng vào mặt. Chúc mừng ông giáo, đây chính là tín hiệu cho thấy cái tool của ông đã bắt đầu... làm phiền đến túi tiền của lũ cá mập rồi đấy.

Câu chuyện này không chỉ là drama hóng cho vui, mà nó còn là bài học xương máu về việc "chơi với hổ" và tư duy giữ data của mấy ông lớn hiện nay.

Tóm tắt vụ "úp sọt" của gã khổng lồ drone với một cá nhân

Chuyện là có một ông dev (tạm gọi là chủ thớt) thấy cái công ty drone top đầu thị trường (tạm gọi là Company A) làm ăn hơi "mất dạy". Model kinh doanh của bọn này rất ảo ma: Cho anh em upload flight log (nhật ký bay) thoải mái, nhưng chỉ cho xem lại 100 chuyến gần nhất. Muốn xem lại dữ liệu cũ của chính mình? Xì tiền sub hằng tháng ra. Chưa hết, muốn lấy lại data cũ còn phải trả thêm 15 USD phí "truy xuất". Cay nhất là nó không cho download hàng loạt, cứ phải click tay từng file một. Đúng kiểu bắt data làm con tin để vặt lông user.

Thấy bất bình, ông dev này viết ngay một tool open-source (OpenDroneLog) để anh em tự host, tự quản lý data local cho sướng. Tiện tay, ông viết luôn một cái script giúp user tự động download mống data từ Company A về tool mới. Và thế là "toang":

Trát hầu tòa (Cease & Desist) ập đến: Company A gửi công văn dài 4 trang, cáo buộc ông này "cạnh tranh không lành mạnh" và vi phạm nhãn hiệu.
Bắt nuke tool: Ép xóa sạch cái script hỗ trợ download tự động trên GitHub.
Cấm dùng tên: Không được dùng câu tagline "Bản thay thế miễn phí cho [Company A]" vì lý do vi phạm bản quyền thương hiệu.
Xóa bảng so sánh: Company A bắt gỡ luôn bảng so sánh tính năng vì cho rằng ông dev chỉ lôi cái xấu của họ ra so với cái tốt của mình (dù sự thật nó rành rành ra đấy).

Vì là dev lẻ loi, không có tiền thuê luật sư đấu với cá mập, ông này đành ngậm ngùi xóa hết các phần liên quan để bảo toàn tính mạng.

Giang hồ mạng dậy sóng: Kẻ đòi kiện ngược, người hiến kế "lánh nạn"

Phía dưới bài đăng, cộng đồng Reddit đã nổ ra một cuộc combat cực căng. Đa số anh em đều đứng về phía dev solo và mỉa mai cách hành xử của tập đoàn lớn.

Phe "Luật sư thiện lành": Một ông luật sư đã nhảy vào đề nghị hỗ trợ pro bono (miễn phí) vì quá ngứa mắt với kiểu bắt nạt này. Theo ông, nếu chỉ viết tool để user lấy data của chính họ thì chẳng có gì là phạm pháp cả.
Phe "Chạy trời không khỏi nắng": Nhiều anh em khuyên nên move code từ GitHub (vốn là sân nhà của Mỹ, dễ bị sập vì DMCA) sang các nền tảng như Codeberg của Đức để được bảo vệ bởi luật pháp EU (GDPR) chặt chẽ hơn.
Phe "Rút kinh nghiệm": Một vài senior thì tỉnh táo hơn, nhắc nhở rằng việc dùng thẳng tên thương hiệu của họ trong tagline "Free Alternative to..." là một pha xử lý hơi đi vào lòng đất, rất dễ bị túm gáy về mặt pháp lý.

Bài học sinh tồn: Đừng để Data của mình thành "con tin"

Từ vụ này, mình rút ra được vài điểm cho anh em dev cũng như các bác chủ doanh nghiệp SME đang loay hoay với công nghệ:

Cẩn thận với Vendor Lock-in: Mấy ông lớn thường dụ anh em bằng cái mác "free" lúc đầu, nhưng khi data của các ông đã nằm trong túi họ rồi thì họ bắt đầu "vặt lông". Phí truy xuất data, phí xuất file, phí sub... đủ các loại phí trên trời.
Tư duy thực dụng: Đừng ham hố cái gì quá hào nhoáng. Khi chọn tool cho doanh nghiệp, hãy ưu tiên những nền tảng minh bạch về dữ liệu. Data của mình thì mình phải được cầm, được tải, được chuyển đi khi cần.
Chơi đúng luật: Nếu anh em định làm tool "khịa" ông lớn, hãy né cái tên của họ ra. Thay vì bảo "Thay thế cho Microsoft", hãy bảo "Giải pháp tối ưu cho quản lý công việc". Đừng để họ có cớ dùng luật pháp đè chết mình từ trong trứng nước.

Ở WorkCloud, tụi mình cũng làm "Work OS", cũng cung cấp công cụ vận hành cho SME, nhưng tư duy của tụi mình là Thực dụng & Sòng phẳng. Tụi mình hiểu cảm giác của mấy ông SME bị các bên khác hét giá hay làm khó dễ khi muốn đổi nền tảng. Công nghệ là để tối ưu vận hành, không phải để giăng bẫy user. Chi phí phải rẻ, nhưng sự tự do của khách hàng phải là trên hết. Anh em cứ thử trải nghiệm, thấy mượt thì dùng, không mượt thì cứ feedback thẳng tay, không bao giờ có chuyện giữ data làm con tin đâu nhé!

Nguồn: Reddit - r/selfhosted