Hướng nội có phải là cái tội? Khi "mồm mép" lấn át "thực lực" chốn công sở
Thế giới này dường như được thiết kế cho người hướng ngoại. Vậy anh em hướng nội, đặc biệt là dân Dev, phải làm gì để không bị 'văng' khỏi cuộc chơi thăng tiến?
Đã bao giờ các ông đi họp mà cảm thấy mình như người tàng hình chỉ vì không tranh suất nói của người khác chưa? Hay tệ hơn, trong kỳ review lương, sếp phán một câu xanh rờn: "Em làm tốt, nhưng phải xông xáo lên, phải hướng ngoại vào thì mới lên Lead được". Cái định kiến "không mồm mép thì không có quà" đang khiến bao nhiêu anh em hướng nội tài năng phải âm thầm chịu đựng hoặc phải gồng mình diễn một vai diễn không thuộc về mình.
Rốt cuộc thì chuyện quái gì đang xảy ra trên Reddit?
Vừa rồi trên Reddit có một topic cực hot đạt hơn 2000 vote, đào sâu vào nỗi đau muôn thuở: "Tại sao thế giới này lại ghét bỏ người hướng nội đến thế?". Câu chuyện bắt đầu từ một tấm ảnh chụp màn hình đầy bức xúc về việc những người làm việc tận tụy, trung thành nhưng ít nói thường bị gạt sang bên lề để nhường chỗ cho những "thánh chém gió".
Dưới đây là mấy điểm cốt yếu mà dân tình đang xôn xao:
- Cái bẫy "Lý tưởng hướng ngoại": Đặc biệt là ở các môi trường phương Tây (và giờ là cả các startup Việt học đòi), người ta mặc định ai nói to, nói nhiều là người có năng lực lãnh đạo.
- Sự bất công trong đánh giá: Những kẻ giỏi "khua môi múa mép" thường cướp hết spotlight của những người thực sự giải quyết bug hay tối ưu code trong thầm lặng.
- Lời khuyên mang tính áp đặt: Quá nhiều manager ép nhân viên phải "thay đổi tính cách" thay vì tập trung vào cải thiện hiệu suất công việc.
Dân tình thi nhau "xả stress" và những cú quay xe cực gắt
Phía dưới comment, anh em đủ mọi ngành nghề vào kể khổ nhưng cũng không thiếu những chiêu trò sinh tồn cực gắt:
- Phe "Giả trân để sống sót": Một ông hiến kế cực kỳ thực dụng: "Cứ diễn đi các ông ạ!". Ở công ty thì đeo mặt nạ hướng ngoại, chém gió tung trời cho xong vài tiếng, về đến nhà mới là lúc được là chính mình. Đúng kiểu "làm việc vì đồng tiền, diễn kịch vì tương lai".
- Phe "Lì lợm tới cùng": Có ông kể câu chuyện truyền cảm hứng về việc bị sếp chê là "không bao giờ thành công nếu không hướng ngoại". Kết quả? Ông ấy trụ lại lâu nhất, làm việc trâu nhất và giờ đã leo lên Senior Management, tiễn hết mấy đời sếp cũ thích nói đạo lý lên đường.
- Phe "Yêu xa": Một ông hướng nội khác đồng cảm cực sâu sắc, nhưng không quên thòng thêm một câu: "Tôi hiểu ông, nhưng hãy hiểu tôi từ xa thôi nhé!". Đúng chất hướng nội, thương nhau nhưng xin đừng chạm vào nhau.
Bài học sinh tồn cho anh em và góc nhìn từ WorkCloud
Thực tế mà nói, cái nghề Dev hay dân kỹ thuật của mình vốn dĩ đã cần sự tập trung cao độ. Ép một ông Senior Engineer suốt ngày đi hội thảo, teambuilding hô khẩu hiệu thì khác gì bảo cá leo cây. Cái sai không nằm ở tính cách của các ông, mà nằm ở hệ thống quản lý cũ kỹ chỉ đánh giá con người qua vẻ bề ngoài.
Tại WorkCloud, chúng tôi tin rằng vận hành doanh nghiệp hiện đại không nên dựa vào việc "ai hét to hơn". Một nền tảng Work OS chuẩn chỉnh phải giúp minh bạch hóa kết quả. Khi mọi Task được tracking rõ ràng, mọi đóng góp được số hóa, thì ông nào làm thật, ông nào chỉ giỏi "cắn RAM" của công ty bằng những cuộc họp vô bổ sẽ lộ ra ngay.
Lời khuyên thực dụng cho anh em:
- Đừng cố sửa tính cách, hãy cải thiện kỹ năng giao tiếp: Các ông không cần trở thành linh hồn của bữa tiệc, nhưng hãy học cách report ngắn gọn, súc tích và đúng trọng tâm. Hãy để kết quả công việc "nói" thay cho mình thông qua các con số.
- Chọn môi trường biết trân trọng giá trị thực: Nếu công ty hiện tại chỉ thăng chức cho mấy tay "nịnh thần" mà lờ đi đóng góp của các ông, thì đó là lúc nên cân nhắc tìm bến đỗ mới.
- Sử dụng công cụ hỗ trợ: Thay vì phải họp trực tiếp quá nhiều, hãy đẩy mọi thứ lên các nền tảng quản trị như WorkCloud. Viết lách luôn là thế mạnh của người hướng nội, hãy dùng nó để ghi điểm.
Kết luận lại, hướng nội không phải là lỗi, đó là một tính năng (feature) giúp các ông làm việc sâu và chất lượng hơn. Đừng để tiếng ồn của thế giới làm các ông nghi ngờ chính mình.