Thị trường việc làm 2026: Đừng tự gaslight bản thân nữa, nó đang "nát" thật đấy!

Vừa lướt qua mấy diễn đàn công nghệ với tuyển dụng bên Tây, thấy anh em than như bọng. Có ông cầm quả profile "xịn đét", kinh nghiệm đầy mình mà đi xin một chân gấp áo thun ở shop bán lẻ cũng bị nó quay xe, bắt phỏng vấn tận 3 vòng rồi... mất hút con mẹ hàng lươn (ghosting). Nghe quen không? Nếu ông đang thất nghiệp hoặc đang gồng mình gánh task lương bèo mà thấy đời mông lung, thì yên tâm đi: Không phải do ông kém đâu, là cái thị trường này nó đang "toang" thật đấy!

Tóm tắt nhanh cho anh em lười đọc: Chuyện quái gì đang xảy ra?

Một bài đăng trên Reddit vừa thu hút hàng nghìn lượt upvote với tiêu đề nghe thôi đã thấy đau lòng: "Tại sao ai cũng giả vờ như chúng ta không ở trong đợt suy thoái lớn nhất lịch sử vậy?". Chủ thớt cay cú liệt kê ra một loạt sự thật trần trụi:

• Giá thuê nhà cao chót vót, trong khi lương thì bị ép xuống mức "bố thí".
• Ứng viên "Rockstar" (những ông thần trình cao) bị dắt mũi qua 7749 vòng phỏng vấn rồi bị ghost như người yêu cũ.
• Tuyển dụng ảo ma: Cảm giác như các công ty đăng tuyển cho vui, cho có KPI chứ thực tế chẳng muốn thuê ai.
• Thất nghiệp trá hình: Ngay cả những công việc tay chân, yêu cầu thấp cũng bắt đầu "làm giá", đòi hỏi đủ thứ kỹ năng trên trời dưới đất.

Tác giả chốt hạ một câu cực thực dụng: Đừng hỏi bạn đã làm sai cái gì. Bạn không sai, chỉ là cái nền kinh tế này đang sụp đổ một cách âm thầm mà thôi.

Giang hồ mạng dậy sóng: "Suy thoái chỉ dành cho người nghèo à?"

Dưới bài viết, các "chiến thần" Reddit nhảy vào combat và bóc tách vấn đề cực gắt. Có vài luồng quan điểm anh em nên đọc để thấy mình không cô đơn:

• Người thất nghiệp đang bị tàng hình: Một ông bảo báo chí suốt ngày đưa tin chỉ số này, báo cáo kia tăng trưởng, nhưng thực tế những người bị layoff đang bị lờ đi. Các tập đoàn lớn như Target hay CVS thì vận hành kiểu "skeleton crew" (đội ngũ khung xương - tức là bắt 1 người làm việc của 3 người) để sếp được hưởng bonus, còn cửa hàng thì trông như bãi chiến trường vì thiếu nhân sự.
• Định nghĩa suy thoái kiểu nhà giàu: "Suy thoái là khi người giàu mất tiền, còn người nghèo khổ thì ai quan tâm?". Khi chỉ số Dow Jones lên 50.000 điểm, các tỷ phú vỗ tay ăn mừng, nhưng dân đen đi siêu thị thì méo mặt nhìn hóa đơn.
• Nền kinh tế chữ K (K-shaped): Đây là thuật ngữ nghe rất học thuật nhưng thực tế lại cực phũ. Người giàu cứ thế giàu lên (nhánh đi lên của chữ K), còn người lao động phổ thông và trung lưu thì tụt dốc không phanh (nhánh đi xuống). Chính vì cái nhánh đi lên nó kéo số liệu trung bình lại, nên chính phủ và các chuyên gia kinh tế cứ bảo: "Mọi thứ vẫn ổn!".

Góc nhìn từ WorkCloud: Bài học sinh tồn cho anh em Dev và SME

Nói đi cũng phải nói lại, nhìn cái cảnh thị trường tuyển dụng "ngáo giá" và sự lạnh lùng của các tập đoàn lớn, tôi thấy thương cho cả các ứng viên lẫn các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).

Ở phía Dev/Người lao động: Đừng để mấy cái JD "lùa gà" hay những vòng phỏng vấn vô tận làm mất đi tự tin. Trong lúc chờ "vận nước" thay đổi, hãy thực dụng lên. Học thêm kỹ năng gì đó thực tế, hoặc tìm những môi trường chân phương hơn thay vì cứ đâm đầu vào mấy big corp đang bận... layoff.

Ở phía SME (Doanh nghiệp vừa và nhỏ): Các ông cũng đang khổ bỏ xừ, chi phí vận hành tăng, doanh thu thì dậm chân tại chỗ. Nhưng đừng học theo mấy ông lớn chơi bài "skeleton crew" ép nhân viên đến kiệt sức. Thay vì tuyển thêm người rồi lại layoff, tại sao không tối ưu cái bộ máy hiện tại bằng công nghệ?

WorkCloud ra đời cũng từ cái tư duy thực dụng đó thôi. Chúng tôi biết anh em SME không có nhiều tiền để chơi mấy cái phần mềm ERP nghìn đô của nước ngoài hay mấy tool cắn RAM, nặng nề. Chúng tôi làm ra một cái Work OS tinh gọn, giá rẻ bằng bát phở để anh em quản lý công việc, quy trình mượt mà hơn. Khi vận hành đã chuẩn, anh em sẽ bớt phải "hotfix" nhân sự, bớt phải tuyển ảo, và tập trung vào việc kiếm tiền thật để nuôi sống nhau qua cái mùa suy thoái chữ K này.

Chốt lại: Đời có thể nát, nhưng tư duy mình phải tỉnh. Đừng để số liệu ảo trên tivi đánh lừa cái bụng đói của mình.

Nguồn tham khảo: Reddit - r/recruitinghell