Tuyển dụng bằng AI video: Đỉnh cao công nghệ hay trò "hành xác" ứng viên?

Chào anh em, lại là tôi – gã dev từng cày cuốc sml với mức lương bèo bọt đây. Dạo này lướt Reddit thấy dân tình đang "combat" căng cực về một cái trend tuyển dụng hãm không tả nổi: Bắt ứng viên ngồi trước webcam, tự quay video trả lời câu hỏi để một con AI nào đó nhảy vào phân tích thần thái, giọng nói. Nghe thì có vẻ high-tech, 4.0 nhưng thực tế thì hên xui lắm các ông ạ.

Toàn cảnh vụ "úp sọt" ứng viên bằng webcam và AI

Rốt cuộc thì chuyện quái gì đang xảy ra trong cái quy trình tuyển dụng "thời đại mới" này? Tóm tắt nhanh cho anh em lười đọc như sau:

• Mất thời gian vô bổ: Bạn bỏ ra 20-30 phút cuộc đời để diễn sâu trước ống kính.
• Data miễn phí: Những video này bay thẳng vào kho dữ liệu để "training" AI cho công ty đó, còn bạn thì chẳng được đồng nào.
• Email từ chối tự động: Sau khi tốn công sức làm "diễn viên", một tuần sau bạn nhận được cái email "Unfortunately" vô hồn từ con bot.
• Lọc người "vã" việc: Nhiều ý kiến cho rằng đây là chiêu trò để lọc ra những người đang tuyệt vọng đến mức đánh mất lòng tự trọng, từ đó dễ dàng ép lương với những offer bèo bọt.
• Thiếu nhân tính: Thay vì được trò chuyện với con người, bạn phải đối mặt với một cái màn hình vô tri với đồng hồ đếm ngược tử thần.

Giang hồ mạng dậy sóng: "Bắt quay video là thiếu tôn trọng"

Không nằm ngoài dự đoán, cộng đồng Reddit đã nổ ra một cuộc tranh luận nảy lửa. Có vài luồng quan điểm đang chiếm sóng mà tôi thấy rất thực tế:

• Team tẩy chay: Nhiều anh em khẳng định thẳng thừng là "Next!". Họ cho rằng CV đã bị AI quét một lượt rồi, giờ đến lượt phỏng vấn cũng không được gặp người thật thì quá là xúc phạm. Thà đi làm mấy job lẻ, kiếm vài chục đô mà được làm việc với con người còn hơn.
• Trải nghiệm kinh hoàng: Có ông chia sẻ từng phỏng vấn với AI của một CEO nọ. Câu hỏi là "Điều gì làm bạn hạnh phúc?", cho đúng 3 phút trả lời, không cho quay lại (no retakes). Sáng hôm sau con bot báo tạch luôn. Ảo ma chưa?
• Nghi vấn lừa đảo data: Nhiều người tỉnh táo hơn thì nhận ra mình đang làm công không cho các công ty AI. Họ lấy khuôn mặt, giọng nói của mình để tối ưu thuật toán của họ, còn mình thì mất cơ hội việc làm.
• Cảm giác như bị thẩm vấn: Việc ngồi nhìn chằm chằm vào bản thân trên màn hình, đếm ngược từng giây để trả lời hàng chục câu hỏi liên tiếp mà không có sự phản hồi từ đối phương là một trải nghiệm cực kỳ ức chế, kể cả với những người giỏi thuyết trình.

Bài học sinh tồn: Công nghệ là để hỗ trợ, không phải để thay thế nhân tính

Góc nhìn từ WorkCloud: Chúng tôi làm về công nghệ, chúng tôi yêu AI, nhưng chúng tôi ghét cái cách người ta lạm dụng nó để đối xử với con người như những dòng code lỗi.

Đối với các doanh nghiệp SME, việc tối ưu quy trình là sống còn. Nhưng hãy nhớ, tuyển dụng là tìm cộng sự, không phải tìm nô lệ cho thuật toán. Nếu các ông dùng AI để lọc CV giúp HR rảnh tay hơn thì OK, duyệt! Nhưng bắt ứng viên "làm trò" trước webcam chỉ để tiết kiệm 15 phút phỏng vấn sơ loại thì đó là một cú "quay xe" đi vào lòng đất về thương hiệu tuyển dụng.

Anh em Dev hay ứng viên cũng vậy, đừng để mình rơi vào cái bẫy "tuyệt vọng". Thời gian ngồi quay mấy cái video vô nghĩa đó, các ông thà đi update LinkedIn, build cái portfolio cho mượt hoặc tìm những nền tảng tuyển dụng văn minh hơn. Một công ty tôn trọng nhân tài sẽ không bắt họ làm diễn viên cho một con bot chấm điểm.

Chốt lại: Công nghệ sinh ra để giúp chúng ta làm việc hiệu quả hơn với chi phí rẻ hơn (như cách WorkCloud đang làm), chứ không phải để dựng lên những rào cản vô nhân tính. Hãy là một doanh nghiệp SME thông thái và một ứng viên có gu!

Nguồn tham khảo

Reddit - Who else fully refuses to participate in these recruiting processes...