Tuyển dụng kiểu "Tốc độ cao" hay là cú lừa "Vắt chanh bỏ vỏ"?

Đi phỏng vấn mà cứ nghe mấy câu kiểu "em có đủ đam mê để cháy hết mình trong môi trường năng động không?" thì anh em lo mà "quay xe" ngay còn kịp, kẻo lại ăn quả gaslighting cực mạnh vào đầu.

Thời buổi này, mấy cái Job Description (JD) vẽ ra viễn cảnh màu hồng nhưng thực chất là cái hố sâu đang chờ sẵn. Câu chuyện về một chiếc ảnh chụp màn hình cuộc đối thoại phỏng vấn trên Reddit đang gây bão chính là minh chứng hùng hồn nhất cho cái gọi là nghệ thuật "lùa gà" phiên bản công sở.

Tóm tắt nhanh cho anh em lười đọc: Cái bẫy mang tên "Đam mê"

Chuyện là thế này, một ứng viên chia sẻ lại trải nghiệm đi phỏng vấn mà cảm giác như đang bị... tẩy não. Nhà tuyển dụng thay vì hỏi về kỹ năng chuyên môn thì lại tập trung hỏi xoáy vào việc ứng viên có chịu nổi cái môi trường "tốc độ cao", "đầy thử thách" và có sẵn lòng "cống hiến" 200% sức lực hay không.

Nói trắng ra, đây là cách họ đang ngầm báo trước rằng: "Vào đây làm là xác định không có ngày nghỉ, task đổ về như thác đổ và quy trình thì nát bét, nhưng em phải vui vì điều đó nhé!". Một kiểu thao túng tâm lý (gaslighting) kinh điển để lát nữa nếu anh em có kêu ca vì OT (overtime) không lương thì họ sẽ nói: "Ủa, ban đầu em bảo em chịu được áp lực mà?".

Giang hồ mạng dậy sóng: Đam mê thì có, nhưng tiền đâu?

Phía dưới bài đăng, dân tình thi nhau vào thả những bình luận mặn mòi còn hơn muối biển. Đa số anh em đều đã quá ngấy cái kiểu dùng từ hoa mỹ để che đậy sự yếu kém trong vận hành:

• Team thực dụng: Có ông thẳng thắn luôn: "Tôi chỉ ước có một công việc nhàm chán, lương cao, trách nhiệm ít thôi. Nhưng đời không như là mơ nên tôi đành giả vờ quan tâm đến mấy cái giá trị cốt lõi ảo ma này vậy". Có người còn mơ ước viển vông hơn: "Gửi 4 cái email mỗi ngày mà lương 75k USD/năm thì đúng là dream job".
• Team từng trải: Một ông khác bóc phốt cái mác "tốc độ cao": "Thực chất nó là một đống hỗn độn, deadline vô lý, quy trình hỏng bét mà ai cũng quá bận để sửa. Làm việc trong cái đống chaos đó thì chỉ có nát người".
• Team sòng phẳng: "Chủ thớt nên hỏi ngược lại: 'Thế công ty có sẵn lòng trả lương trên mức trung bình, chế độ đãi ngộ xịn xò và thời gian nghỉ phép thoải mái không?'. Nếu họ ngập ngừng thì mình cũng 'say No' luôn cho vuông".
• Team cảnh giác: Nhiều anh em chốt hạ luôn: Đây là dấu hiệu nhận biết công việc sẽ bào bạn như nô lệ. Thậm chí có bạn mới đi làm được 1 tuần mà sếp đã ra rả bài ca "công việc này áp lực lắm đấy nhé" khiến tinh thần muốn "sập server" luôn.

Bài học sinh tồn: Đừng để "Chaos" giết chết doanh nghiệp của bạn

Nhìn từ góc độ của một Dev từng trải qua đủ loại dự án "nát", mình thấy vấn đề không nằm ở việc công việc có bận hay không, mà nằm ở việc vận hành có thông minh hay không.

Các doanh nghiệp SME thường hay mắc lỗi này: Quy trình thủ công, giao việc qua miệng hoặc chat group trôi tin, dẫn đến việc lúc nào cũng thấy "vội", thấy "fast-paced". Nhưng cái vội đó là do lỗi hệ thống (system bug) chứ không phải do hiệu quả công việc cao.

Thay vì gaslighting nhân viên bằng những khẩu hiệu sáo rỗng, các sếp nên tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình. Một nền tảng Work OS như WorkCloud sinh ra là để dẹp bỏ cái đống hỗn độn đó. Khi mọi thứ được số hóa, task rõ ràng, deadline minh bạch thì nhân viên sẽ làm việc "mượt" hơn mà không cần phải dùng đến từ "chịu áp lực".

Nói thật, anh em đi làm ai cũng muốn cống hiến, nhưng hãy cống hiến cho một nơi biết trân trọng giá trị và có hệ thống vận hành chuẩn chỉnh, chứ đừng đâm đầu vào những nơi chỉ giỏi vẽ vời đam mê để "vắt chanh bỏ vỏ".

Nguồn: Reddit - Legit gaslighting